Xuất khẩu hàng thô có thật là nghèo 08:41 14-06-2011

Trong Báo cáo thiên niên kỷ, Daniel Cohen, nhà kinh tế học người Pháp có nhận xét: Các nước làm nông nghiệp nghèo không phải vì họ làm nông nghiệp, mà vì quá nhiều người cùng khai thác trên một đơn vị diện tích đất đai. Thực ra đây là một kết luận kinh điển của kinh tế học mà người ta hay bỏ quên khi kêu la về chuyện tại sao Việt Nam không xuất hàng tinh.

Trong chuỗi giá trị toàn cầu, việc cố gắng đẩy sản phẩm đi xa hơn trên chuỗi giá trị dưới dạng hàng chế biến tinh trong khi chưa thể tiếp cận đến các hệ thống bán lẻ và người dùng cuối cho đến nay đã cho thấy khó có khả năng hiệu quả.

Các nền kinh tế giàu, đóng vai trò các nước nhập khẩu trong chuỗi giá trị, thường có lợi thế cạnh tranh về hệ thống phân phối, khả năng tiếp cận người tiêu dùng cả về mặt văn hóa và địa lý, sẽ có rất nhiều lợi thế trong việc chế biến hàng tinh. Trong khi các nước như Việt Nam có ưu thế về nhân công và nguồn nguyên liệu, diện tích mặt bằng , ... đương nhiên việc lựa chọn các dạng sản phẩm đơn giản để mở rộng quy mô là lựa chọn đến một cách hoàn toàn tự nhiên.

Vấn đề nằm ở chỗ tỉ lệ lợi nhuận sẽ không quyết định bởi dạng sản phẩm đến gần người dùng cuối thế nào, mà quyết đinh bởi hàm lượng chất xám trong sản phẩm. Khi đề cập đến giá trị thu về cao của hàng chế biến, người ta đã bỏ qua những giá trị mang lại từ hệ thống phân phối và lưu kho hiệu quả hay đầu tư nghiên cứu thị hiếu người dùng cuối, mới thực sự là cốt lõi của tỉ lệ lợi nhuận cao. Sự nghèo đói không đến từ hàng thô, sự nghèo đói đến từ hàm lượng chất xám thấp khi công nghệ và hệ thống tổ chức thiếu sự đầu tư nghiêm túc, các chuỗi cung ứng không được tổ chức nhịp nhàng, và đại bộ phận lao động vẫn dồn vào khâu tổ chức trực tiếp mà không được phân bố ra các khâu sau thu hoạch.